Laatst sprak ik een ex-leidinggevende van een zorginstelling. Alle reorganisaties beu, had hij besloten om zijn loopbaan een andere richting te geven. Vanuit zijn optiek begrijpelijk. Vanuit macro-optiek bekeken jammer. Met de toenemende zorgvraag hebben we iedereen die momenteel in de zorg werkt hard nodig. Hoe voorkom je dat een reorganisatie leidt tot een uitstroom van goede mensen?

Kun je reorganisaties vermijden?
Het antwoord op die vraag is niet eenduidig en luidt: soms wel, soms niet. Een reorganisatie is eigenlijk een vérgaande verandering. De omgeving verandert: andere financiering, wetgeving, bezuinigingen, concurrentie. Een innovatieve organisatie is makkelijker in staat om hierop in te spelen. Een innovatieve organisatie is pro-actief, wendbaar en aantrekkelijk. Een innovatieve organisatie staat niet stil bij de waan van de dag, maar kijkt juist vooruit. Dat betekent altijd verandering, maar die verandering kan ook leuk zijn en zelfs een uitdaging betekenen. Als je als organisatie innovatief bent, kan reorganisatie soms worden voorkomen. Soms zal de verandering toch iets verder moeten gaan. Dan kan een reorganisatie onvermijdelijk zijn.

Als je toch moet reorganiseren: hoe doe je dat succesvol?
Reorganiseren is voor niemand leuk. Vraag is dan ook: wat kun je doen om de negatieve gevolgen zoveel mogelijk te beperken. Hoe voorkom je dat de ene reorganisatie het begin inluidt van een andere reorganisatie. Dan wordt reorganiseren een doel in plaats van een middel. Dat is een schrikbeeld voor elke organisatie en elke werknemer. Wat kun je doen om te voorkomen dat de reorganisatie de baas wordt over de organisatie in plaats van dat jij de baas bent over de reorganisatie? Hieronder volgen een paar tips.

  1. Zorg dat het systeem en de processen duidelijk zijn. Leidinggevenden hebben hierin een cruciale rol. Goede communicatie is een sleutelwoord. Onzekerheid en slechte communicatie maken de gevolgen van een reorganisatie alleen maar erger.
  2. Realiseer je dat een reorganisatie veel betekent voor medewerkers. Inspireer mensen om hun droom te volgen en hun kracht en competenties te benutten, binnen de organisatie of daarbuiten. In zorg en welzijn geldt wel dat iedereen hard nodig is, willen we ook in de toekomst goede zorg kunnen bieden. Binnen zorg en welzijn zouden we dat misschien wel als een overkoepelende missie kunnen beschouwen: maak werken in de zorg aantrekkelijk. Creëer kansen. Van baangarantie naar werkgarantie.
  3. Reorganisatie vraagt om samenwerking. En dat is dan ook de derde tip. Werk samen: intern en extern. Succesvol reorganiseren vraagt om goede communicatie en samenwerking binnen de hele organisatie: met afdelingen die een rol hebben in de reorganisatie, maar ook met alle andere afdelingen, met Raad van Toezicht of Raad van Commissarissen en met OR. Maar het vraagt ook om samenwerking extern. Samenwerking met vakorganisaties ligt voor de hand. Maar denk ook eens aan samenwerking met andere organisaties die kunnen helpen dat mensen hun droom kunnen volgen en hun krachten kunnen benutten. In zorg en welzijn betekent dat ook de verbinding opzoeken met andere zorgorganisaties. Dat is belangrijk, als we ook de in toekomst goede kwaliteit van zorg willen bieden.

Kortom: Een flexibele organisatie is een organisatie als een VIS-school. Een flexibele organisatie kan reorganisaties soms voorkomen. Moet je toch reorganiseren? Zorg dan dat jij zelf in de lead bent van de reorganisatie. Verbind Inspiratie met Systemen en structuren. Voorkom dat je hijgend achter de feiten aan loopt. Dan ben je als organisatie klaar voor de dag van morgen. Jij wilt toch ook niet dat de continuïteit van je organisatie in gevaar komt?